[ardalan]

يك گروه از محققان در دانشگاه هاروارد مدعي شده‌اند كه سلولهاي بنيادين موجود در مغز استخوان و در خون مي‌توانند به تخمكهايي كه قابليت جا داده شدن در رحم پستانداران را دارند تبديل شوند.

اگر اين ادعا درست باشد در آن صورت اين رويه مي‌تواند تحولي اساسي در زمينه زيستشناسي انساني بوجود آورد.

به عنوان مثال زنان مي‌توانند سن يائسگي خود را تا مدتهاي طولاني عقب بيندازند و با استفاده از اين قبيل تخمكها آمادگي زايمان خود را حفظ كنند.

خانمهايي كه با مشكل باروري مواجه هستند نظير كساني كه به واسطه شيمي درماني توانايي باروري خود را از دست داده‌اند، مي‌توانند با اين روش باروري خود را اعاده كنند.

اين روش در عين حال احتمالا مي‌تواند فشارهاي احتمالي بر خانمها براي اهدا تخمكهاي خود را جهت تحقيقات علمي كاهش دهد.

اين مدعا همچنين به اين معني است كه اگر زناني تحت عمل پيوند مغز استخوان قرار گيرند و سپس با استفاده از اين روش باردار شوند، فرزنداني كه به دنيا مي‌آورند از نظر ژنتيكي داراي ژنوم فردي خواهند بود كه مغز استخوان را اهدا كرده و نه مادري كه آنان را به دنيا آورده است.

موافقان اين مدعا كه تحقيق بر روي آن به وسيله جان تيلي از مدرسه پزشكي هاروارد هدايت مي‌شود از آن به عنوان يك چالش جدي نسبت به ديدگاههاي كنوني درباره نحوه عمل تخمدان، تمجيد كرده‌اند.

به گفته "كوتلوك اوكتي" از بيمارستان پرسبيترين نيويورك كه نخستين پزشكي است كه عمل پيوند تخمدان را در خانمها به انجام رسانده روش جديد داراي تبعات و نتايج بسيار چشمگيري است.

اما مخالفان از اين نكته خشمگينند كه تيلي هنوز مدعاي خود را در مورد موشها به كرسي ننشانده شروع به توصيف فوايد اين روش در مورد خانمها كرده است.

تيلي نخستين بار در سال ‪ ۲۰۰۴‬و زماني كه به اتفاق همكارانش مقاله اي در نشريه نيچر به چاپ رساند و مدعي شد كه تخمدان موشهاي ماده قادر به توليد تخمكهاي جديد است، جنجالي در محافل علمي برانگيخت.

وي در اين مقاله ديدگاه متعارف در اين‌باره كه پستانداران زن با ذخيره- اي از تخمك به دنيا مي‌آيند و در طول زندگي اين ذخيره مصرف مي‌شود و در هنگام ورود به يائسگي به پايان مي‌رسد، به مخالفت برخاست.

اما زيست شناسان هنوز سرگرم بررسي اين مدعا هستند و به گفته" آلن اسپرادلينگ" از موسسه كارنگي در بالتيمور هنوز محقق ديگري نتوانسته مدعاي تيلي را در آزمايشگاه مورد تاييد قرار دهد.

اكنون به نوشته هفته نامه نيچر تيلي مدعايي به مراتب جنجالي‌تر و بنيادي- تر مطرح ساخته است او و گروهش مدعي شده‌اند كه سلولهاي بنيادين مغز استخوان هم در موشهاي ماده و هم در خانمها ژنهايي را ظاهر مي‌سازند كه مختص سلولهاي مولد يا تخمكهاست.

در موشهاي ماده اين ژنها با نشان گذارهايي كه در تخمدان هستند در هماهنگي كامل قرار دارند.

تيلي مدعي است كه اين سلولهاي بنيادين مي‌توانند از مغز استخوان به تخمدان انتقال پيدا كنند و تخمدان با ارائه علامتي به مغز استخوان، به وسيله عاملي كه هنوز روشن نيست، از مغز استخوان مي‌خواهد كه ذخيره تخمكهاي آن را پر كند.

به اعتقاد تيلي اين عامل از اهميت بسيار زياد برخوردار است و مي‌تواند نتايج مفيد زيادي به بار آورد.

نظير اينكه از يائسگي زودرس جلوگيري يا آن را مداوا كند. تيلي و همكارانش براي آزمودن اين فرضيه به موشهايي كه با روشهاي ژنتيكي عقيم شده بودند يا تحت شيمي درماني قرار گرفته بودند تا تخمكهايشان از بين برود، سلولهاي مغز استخوان يا خون را پيوند زدند و مشاهده كردند موشهايي كه سلولهاي مغز استخوان دريافت داشته‌اند در عرض دو ماه اين موشها صدها پيازچه حاوي تخمك كه در مراحل مختلف رشد قرار داشتند توليد كردند و اين پيازچه‌ها براي لااقل يك سال باقي ماندند.

در مورد موشهايي كه سلولهاي خون به بدنشان پيوند زده شده بود در عرض تنها ‪ ۳۰‬ساعت پس از تعويض خون تخمكهاي تازه ظاهر شدند .اين ترميم سريع موجب شده تا شك و ترديد ديگر محققان برانگيخته شود.

آلن ترونسون متخصص سلولهاي بنيادي از دانشگاه موناش در ملبورن استراليا گفت كه اين آهنگ سريع توليد تخمكها عجيب و دور از انتظار است.

منتقدان همچنين ترديد دارند كه تخمكهاي جديد از پيوندهايي كه زده شده اند توليد شده باشند. تيلي سلولهاي خوني را كه به بدن موشها منتقل كرد با استفاده از يك پروتئين خاص علامتگذاري كرد و نشان داد كه همين علامت عينا در تخمكهاي توليد شده موجود است.

اما منتقدان مي‌گويند اين احتمال وجود دارد كه تخمكها بعد از آنكه به صورت مستقل به وجود آمده‌اند اين پروتئين را از طريق جريان خون به دست آورده باشند.

طرفداران تيلي مي‌گويند اين نوع برخورد ترديد آميز براي هر نظريه اي كه تا اين اندازه ريسه‌اي و متفاوت باشد قابل فهم است اما اكنون هم طرفداران و هم منتقدان معتقدند براي آنكه تيلي نظريه خود را به كرسي بنشاند بايد با استفاده از تخمكهايي كه با مغز استخوان يا سلولهاي خون درست كرده بچه موشهاي جديد توليد كند. تنها در اين صورت است كه شكاكان با نظريه جديد او موافق خواهند شد.