خلاصه مطلب :
میزان بروز این عارضه بعلت همه گیری آن ، بین ژوئن 1998 تا مارس 2000 مورد بررسی قرار گرفت . این اپیدمی ، یک بیماری صرفا داخلی بود که رد پای آن در مصرف مرغ تازه و افزایش عفونتهای اکتسابی دیده شد . تا سال 1996 تنها فروش طیور کشته شده منجمد در فروشگاه های عرضه کننده مواد غذایی مجاز بود . در همان سال با تغییراتی که در مقررات پدید آمد ، اجازه فروش طیور تازه ( منجمد نشده ) به فروشندگان داده شد که پس از تصویب این قانون جدید ، میزان فروش طیور بطور قابل ملاحظه ایی افزایش یافت . اما پس از مشاهده میزان بروز این عارضه توسط سازمانهای مربوطه برنامه ایی با سرفصلهای زیر برای مبارزه با این ضایعه تدوین شد :
اجرای برنامه های مختلف آموزشی برای دامداران .
نظارت دقیق و وسیع بر میزان شیوع این عارضه .
فریز کردن لاشه های تمامی گله های برویلر ، قبل از فروش که در آنها آزمایش وجود این ضایعه مثبت بوده است .
آموزش گسترده مصرف کنندگان .
این برنامه جامع ، با آغاز سال 2000 میلادی به اهداف خود رسید و کاهش قابل توجهی در میزان بروز این ضایعه ، صورت گرفت .
میزان وقوع این ضایعه بین سالهای 1996 تا 2001 :
میزان وقوع این ضایعه در سال 1996 برابر با 4.6 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان وقوع این ضایعه در سال 1997 برابر با 33.1 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان وقوع این ضایعه در سال 1998 برابر با 34.7 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان وقوع این ضایعه در سال 1999 برابر با 80.4 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان وقوع این ضایعه در سال 2000 برابر با 87.1 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان وقوع این ضایعه در سال 2001 برابر با 75.4 در هر 100.000 پرنده بود .
میزان بروز این ضایعه در سال اخیر در ایسلند مانند سایر کشورهای اروپایی بود ، و در واقع میزان آن در حد طبیعی بود .
میزان افزایش فروش مرغ منجمد بین سالهای 1996 تا 2000 :
میزان فروش مرغهای منجمد در سال 1996 : پنج درصد .
میزان فروش مرغهای منجمد در سال 1997 : بیست درصد .
میزان فروش مرغهای منجمد در سال 1998 : چهل درصد .
میزان فروش مرغهای منجمد در سال 1999 : شصت درصد .
میزان فروش مرغهای منجمد در سال 2000 : شصت درصد .
روی هم رفته و با توجه به سرشماریهای صورت گرفته ، میزان مصرف مرغ از سال 1996 که 6.6 کیلوگرم در سال بود ، به 10.6 کیلوگرم در سال 2000 رسید .
از سال 1986 ، مطالعات و بررسیهای مختلف حکایت بر آلودگی مرغهای ایسلندی به این ضایعه داشت . مختصری از این تحقیقات همراه با برخی پیشنهادها و راهکارها به رئیس بخش محیط سازمان ملل متحد در سال 1999 ارائه شد . ( شما میتوانید این گزارش را در آدرس اینترنتی
www.hollver.is پیدا کنید ) .
اقدامات صورت گرفته :
در آگوست 1999 برنامه آموزشی با عنوان چگونگی تولید محصولات عاری از Camplyobacteriosis بر پایه اطلاعات و دستورالعملهای موجود در پایان نامه تخصص Eva Bendtson ارائه شد . لازم بذکر است که این پایان نامه در سال 1996 نوشته شده بود . با آغاز این برنامه ، متخصصان طیور تک به تک مزارع را ویزیت میکردند و برای بهبود امنیت زیستی توصیه هایی به مرغداران میدادند . اغلب این توصیه ها در مورد اصلاح محل پرورش برویلرها و همچنین ساخت خانه های ضد آفت بود . همچنین پیشنهادهایی نیز ، برای تامین آب آشامیدنی سالم و کافی و مبارزه با اشعه UV ارائه شد . سمینارهای مختلفی نیز برای آموزش دامداران ترتیب داده شد که روی هم رفته هدف آنها تولید محصولاتی عاری از Camplyobacteriosis بود .
با آغاز سال 2000 میلادی ، با تصویب قانونهای لازم ، نظارت و مراقبت هایی گسترده برای این عارضه در طیور آغاز شد . برویلرها دو بار مورد آزمایش قرار می گرفتند . یکبار در سن چهار هفتگی و بار دیگر ، پس از گشتار . در پی این نظارت ، سایر طیور نیز قبل و پس از کشتار مورد آزمایش قرار گرفتند . این آزمایشها ، سبب برخی تغییرات در اشاعه این ضایعه شد . این تغییرات شامل بهتر شدن شستشوی لاشه ها و همچنین ضدعفونی کردن بهتر جعبه ها بود . تغییرات جزئی در گله ها بایستی مورد توجه ویژه ایی قرار می گرفت ند زیرا ، برخی از تغییرات جزئی هم میتوانست سبب این عارضه ها شود . از ژانویه 2000 بر اساس قوانین تصویب شده تمامی گله هایی که آزمایش وجود Camplyobacteriosis در آنها مثبت بود بایستی قبل از فروش ، فریز میشدند . از ماه می 2000 نیز بر طبق قراردادی که با مرغداران بسته شد ، قرار بر این شد برویلرهایی که در مزارعی که در دوره های قبلی سابقه وجود این عارضه در آنها بود نیز قبل از فروش ، فریز شوند . این فشارها ، همگی برای بهبود امنیت زیستی بود . در این قراردادها همچنین ، پاداشهایی را بصورت ماهیانه ، برای مرغدارانی که محصولاتی عاری از این ضایعه تولید میکردند در نظر گرفته شد .
نظارتهای صورت گرفته :
نظارت بر شستشوی مناسب جعبه ها و خشک کردن آنها قبل از استفاده مجدد .
کنترل عدم انتقال آلودگیها از گله های بیمار به گله های سالم .
مراقبت و نظارتهای لازم بر کشتار سایر طیور ( زیرا این عارضه در سایر طیور نیز دیده میشود ) .
اجتناب از کشتار نامطلوب .
نظارت بر فریز کردن لاشه های تمامی گله هایی که نتیجه مثبت Camplyobacteriosis را داشته اند و فریز کردن گله هایی که در دوره های بعدی در همان مزرعه پرورش پیدا کرده اند .
اولویت بندی های نظارتی صورت گرفته برای کنترل این عارضه :
اولویت اول : برویلرهایی که آزمایشات Camplyobacteriosis در آنها مثبت بوده است .
اولویت دوم : برویلرهایی که آزمایشات Camplyobacteriosis در آنها منفی بوده است .
اولویت سوم : سایر طیور .
با آزمایشات صورت گرفته مشخص شد که فریز کردن لاشه ها پس از کشتار ، سبب کاهش 95 درصدی این عارضه در برویلرها میشود .
آموزش مصرف کنندگان :
این بخش از پروژه به فرمهای مختلفی انجام شد . برخی از این فرمها عبارت بودند از :
تبلیغات در روزنامه ها .
پخش برنامه های تلویزیونی مربوط به این ضایعه .
آگاه کردن خانه دارها از نحوه اشاعه عفونتهای باکتریایی و جلوگیری از این اشاعه .
برای تحقق این امر ، عملیاتی متمرکز در جهت کاهش میزان این آلودگی میان مدیران بخش سلامتی ، کارشناسان بهداشت محیط و روسای سازمانهای دامپزشکی در ایسلند صورت گرفت .
این زحمات و برنامه ریزیها در اوایل سال 2000 میلادی ببار نشست و سبب صرفه جویی اقتصادی 200 میلیون دلاری در این کشور شد .
نتایج :
در آزمایشات صورت گرفته مشخص شد که نظارت دقیق بر وضعیت اسکان برویلرها و نحوه کشتار آنها تا حد زیادی در کاهش نسبت جوجه های بیمار به Camplyobacteriosis تاثیر دارد . یک مقایسه میان میزان Camplyobacteriosis در انسان و میزان وجود این ضایعه در مرغهای فریز نشده عرضه شده در مغازه صورت گرفت . با بررسی های صورت گرفته ارتباط معنا داری میان میزان این دو فاکتور مشاهده شد . با این بررسیها مشخص شد که با نظارتهای صورت گرفته بین سالهای 1999 تا 2000 وجود این عارضه به حد قابل توجهی کاهش یافت . در سال 2000 میلادی میزان موارد مبتلا به Camplyobacteriosis در انسانها برابر با 92 مورد بود که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن 72 در صد کاهش را نشان می داد . در سال 2001 این مقدار به 117 مورد افزایش پیدا کرد . این افزایش مطابق بود با شیوع Camplyobacteriosis در کشتارگاه ها و همچنین عرضه بسیاری از لاشه های فریز نشده به بازار مصرف .
سرشماریهایی نیز برای اطمینان از مسدود بودن خاستگاه موارد Camplyobacteriosis در ابتدای سال 2000 صورت گرفت .
نتیجه گیری :
اپیدمی محلی Camplyobacteriosis در انسان در ایسلند در 1998 و 1999 با :
نظارت بسیار دقیق و فشرده بر تهیه گوشت مرغ عاری از Camplyobacter .
کاهش میزان و همچنین از بین بردن این عارضه در گوشت توسط فریز کردن گوشتهای مشکوک و آلوده .
آموزش پرورش دهندگان ، توضیع کنندگان و مصرف کنندگان اصلی .
کنترل شد .
منابع :
Food And Agriculture Organization Of The United Nations ( FAO ) .
World Health Organization Of United Nations ( WHO ) .
تهیه ، تنظیم و ترجمه :
علیرضا گائینی ، دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد گرمسار .
شهریورماه یکهزار و سیصد و هشتاد و چهار خورشیدی .
