[nima]

طبق بررسی ها و مطالعاتی كه توسط كارشناسان خارجی در منطقه خاورمیانه انجام شده میزان مصرف دارو در مرغداری های منطقه بیش از سه برابر كشورهای اروپائی است این مسئله كم و بیش در مورد ایران نیز صادق است .این امر علاوه بر مضرات اقتصادی ، دارای مضرات بهداشتی نیز می باشد . بنابراین در این سخنرانی با توجه به مصرف بی رویه دارو در مرغداری های ایران سعی شده است مطالبی فهرست وار در مورد نحوه صحیح استفاده از دارو در مرغداری بیان شود .

● تعریف دارو :

هر جسمی كه در نسخه آمده و با تاثیر بر روی مایعات و یا اجزاء كالبدی بدن ( بافت ها و سلول ها ) بتواند از بروز اختلالات مرضی جلوگیری و یا آنها را تخفیف و یا به كلی درمان نماید ؛ دارو نامیده میشود .

● دسته بندی داروها :

۱) داروهای با منشاء گیاهی

۲) داروهای با منشاء حیوانی

۳) داروهای شیمیایی :

كه بر حسب ساختمان به انواع مختلف تقسیم می شوند .روش شیمیایی از نظر اقتصادی و عملی بیشتر مقرون به صرفه و قابل توصـــــیه است و از نظر بیولوژیكی نیز بهتر از داروئی است که از منابع طبیعی بدست می آید . زیرا در روش شیمیایی دقیقاٌ نوع ماده اصلی و مقدار ماده موثر قابل محاسبه است .

● موارد استعمال دارو :

۱) درمان بیماری های عفونی به صورت حاد ، تحت حاد و مزمن

۲) برای پیشگیری از بیماری ها ، مثل فورازولیدن در مورد پیشگیری از كلی باسیلوز یا بعضی از آنتی بیوتیك ها برای جلوگیری از C.R.D یا بعد از واكسیناسیون و استرس ( با در مشخص و مدت مشخص ) .

۳) استفاده مداوم از بعضی از داروها برای پیشگیری برخی بیماری ها ؛ مثل داروهای كوكسیدیواستات در جوجه های گوشتی .

۴) استفاده از دارو به عنوان عامل رشد و بهبود ضریب تبدیل غذایی و بالا بردن نطفه داری و جوجه در آوری ؛ مثل آنتی بیوتیك های محرك رشد ، كه ۶ نوع می باشد : باسیتراسین ، ویرجیناماسین ، فلاوامایسین ، لینكومایسین ، آوپارسین Avopartcin و آلاكین دوكس Alaquindox

● عوامل موثر در انتخاب دارو

۱) حساسیت گله به دارو

▪ ابتدا باید از نوع بیماری به طور دقیق مورد شناسایی قرار گرفته باشد . بدون تشخیص قطعی بیماری تجویز دارو كار صحیحی نیست .

▪ داروی انتخاب شده بر روی میكروب یا میكروبهای بیماری زا موثر باشد .

▪ داروی انتخاب شده و روش درمان طوری باشد كه دارو پس از وارد شدن به بدن به سرعت به كانون بیماری یا عضو بیماری برسد .

▪ میكروب های بیماری زا نسبت به داروی انتخاب شده مقاومت پیدا نكرده باشد .

معمولاٌ برای تعیین حساسیت میكروب های بیماری زا در برابر داروها به خصوص آنتی بیوتیك ها می توان به روش های زیر عمل نمود :

الف) آزمایش آنتی بیوگرام :

این روش در شرایط معمولی و برای همه مرغداران امكان پذیر نیست و احتیاج به محققین ، آزمایشگاه و تجهیزات لازم دارد . تست آنتی بیوگرام یكی از مهمترین و موثرترین روش های انتخاب دارو است .

ب ) تعیین حساسیت میكروب ها به دارو بر حسب تجزیه :

معمولاٌ مختصص مربوط پس از تشخیص بیماری و نوع میكروب با توجه به تجربه ی خود یك یا چند دز آنتی بیوتیك های مختلف را بر حسب طیف اثر آن برای معالجه تجویز می نماید . چنانچه آنتی بیوتیك یا داروی تجویز شده بعد از ۳-۵ روز جواب مثبت به درمان نداد باید به اثر و انتخاب دارو شك كرد .

ج ) استفاده از جداول مربوط به حساسیت و مقاومت :

طبق تحقیقات و آزمایش هایی كه در كشورهای مختلف انجام می شود كارشناسان تا حدودی می توانند جداول لازم را برای تعیین حساسیت یا مقاومت داروها تهیه كنند .

۲) انتخاب مقدار درمانی دارویادز DOSE :

دز دارو عبارت است از مقدار داروئی كه برای هر بار مصرف در گله یا دام جهت درمان یا پیشگیری از طرف كارخانه سازنده توصیه و تاكید می شود تا دارو خواص درمانی خود را اعمال كند . از این رو باید دز توصیه شده دارو به طور دقیق رعایت شود . یكی از مشكلات استفاده از دز دارو ایران عدم رعایت دز صحیح داروهای درمانی است .به عنوان مثال :

وقتی توصیه می شود كه داروئی به صورت ۵/۰ در هزار به آب آشامیدنی اضافه شود این میزان مربوط به هوای معتدل بین ۱۸-۲۳ درجه سانتیگراد است كه میزان مصرف غذا است در تابستان یا نقاط گرم حرارت بالاست نسبت آب به غذا ۳-۴ برابر می رسد . لذا اگر در چنین شرایط همان دز ۵/۰ در هزار مصرف شود . به علت آشامیدن آب بیشتر توسط گله ، دارو بیش از حد لازم مصرف می شود .

به عنوان مثال : ۲۵۰۰ جوجه ۲۸ روزه در حرارت مناسب ، ۳۰۰ لیتر آب در روز مصرف می كنند . ولی در تابستان این میزان به ۴۵۰ لیتر می رسد كه اگر همان دز ۵/۰ در هزار مورد استفاده قرار گیرد دارو بیشتر مصرف می شود كه از نظر اقتصادی و بهداشتی صحیح نیست .همچنین چنانچه در هنگام استفاده از دارو در غذا عمل مخلوط كردن به دقت انجام نگیرد غیر یكنواختی در درمان بوجود آمده و عده ای از افراد در گله ، بیش از دز مناسب و عده ای دیگر كمتر از دز مناسب دارو دریافت می كنند و در نتیجه درمان گله به خوبی انجام نمی گیرد .

مسئله ی دیگری كه در ایران دیده می شود استفاده از داروهایی است كه تاریخ مصرف آنها متقضی شده است . معمولاً بسته به طبیعت شیمیایی ، هر دارو در شرایط معمولی قادر است خواص درمانی خود را برای مدت مشخصی حفظ كند و طی این مدت به مرور اثر خود را از دست می دهد .متاسفانه در برخی موارد مرغداران از داروهائی كه تاریخ مصرف آنها گذشته است استفاده می نمایند و گاهی نیز دز آن را بالاتر در نظر می گیرند . حال آنكه استفاده از داروهای تاریخ گذشته كار صحیحی نیست . مگر اینكه آزمایشگاه مجهزی مجدداٌ مقدار موثر آن را اندازه گیری و دز جدید آنرا اعلام كند كه متاسفانه چنین آزمایشگاهی درایران وجود ندارد .درمان با چنین داروهائی به علت اینكه جواب گوی تامین دز درمانی و حتی پیشگیری كننده نیست مسلماً به درمان بیماری جواب مثبت نمی دهد .

۳) شاخص درمانی دارو :

یعنی مقدار دز درمانی قبل از اینكه تولید عوارض و مسمومیت كند . هر چه شاخص درمانی یك دارو وسیع تر باشد . بهتر خواهد بود . داروهایی كه دز درمانی و مسمومیت آنها نزدیك به هم است ( مثل سولفامیدها و داروهای آرسنیكی ) باید با احتیاط كامل مصرف شوند .

۴) مقاومت داروئی :

پدیده بیولوژیكی است كه در برخی از میكروارگانیسم ها به طور دائم و یا به طور موقت بوجود می آید كه نسبت به یك یا چند نوع بیماری مقاومت پیدا می كند مقاومت داروئی ممكن است با منشاء كروموزمی یا با منشاء پلاسمیدی باشد ، كه هر دو خطرناك است .

[آريا]

بسيار مفيد اما بهتره ديگه اسم فورازوليدون رو هم نياريم. موفق باشيد