[nima]

در پی موفقیت پژوهشگران پژوهشكده «رویان» جهاد دانشگاهی در اجرای نخستین طرح همانندسازی حیوانات در خاورمیانه، انتظار می‌رود نخستین گوسفندهای دوقلوی شبیه‌سازی شده جهان، دهه سوم بهمن ماه در تهران متولد شوند.

به گزارش ایسنا، در حالی كه كمتر از دو ماه تا زمان پیش‌بینی شده برای تولد نخستین حیوانات شبیه‌سازی در پژوهشكده «رویان» باقی است، موفقیت دانشمندان ایرانی در دستیابی به فن‌آوری همانندسازی (كلونینگ) حیوانات مورد توجه مجامع علمی و خبری جهان قرار گرفته است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از تهران، موفقیت اخیر پژوهشگران كشورمان در زمینه شبیه‌سازی حیوانات را دستاوردی از تحقیقات موفق صورت گرفته در زمینه سلول‌های بنیادی عنوان كرده كه در كنار تلاش‌های محققان كشورمان در زمینه فن‌آوری‌های هسته‌یی و فضایی با هدف تبدیل ایران به موتور محرك فن‌آوری‌های برتر در منطقه دنبال می‌شود.

در شرایطی كه محققان پژوهشكده «رویان» در تهران منتظر تولد نخستین میش‌های همانندسازی شده در كشور هستند، محققان این پژوهشكده در شعبه اصفهان، شبیه‌سازی چندین راس گاو را با استفاده از سلول‌های جدا شده از گوش این حیوان تا مرحله بارداری گاوهای مادر انجام داده‌اند و امیدوارند طی ماه‌های آینده شاهد تولد نخستین گاو شبیه‌سازی شده در كشور باشند.


دكتر سعید كاظمی آشتیانی، رییس پژوهشكده «رویان» جهاد دانشگاهی با اشاره به این كه تنها تعداد معدودی از كشورها به فن‌آوری پیشرفته همانندسازی حیوانات دست یافته‌اند، تصریح كرد: دستیابی به فن‌آوری همانندسازی حیوانات به ویژه در زمینه تكثیر حیوانات ترانس ژنیك (تراریخت) با صفات ویژه از اهمیت خاصی برخوردار است.

به گفته وی همانندسازی گاو و گوسفند می‌تواند به پیشرفت‌های پزشكی از جمله استفاده از حیوانات كلون شده در تولید آنتی‌بادی‌های انسانی قابل استفاده علیه بیماری‌های مسری منجر شود و هدف نهایی پژوهشگران «رویان» از شبیه‌سازی حیوانات نیز، ایجاد یك زمینه تحقیقاتی جدید در كشور و فراهم كردن توان علمی كلونینگ درمانی در ایران است.

دكتر حسین ایمانی، عضو هیات علمی پژوهشكده رویان جهاد دانشگاهی و مجری نخستین طرح همانندسازی در ایران نیز گفت: محققان این پژوهشكده با هدف دستیابی به فن‌آوری شبیه‌سازی حیوانات نسبت به كلونینگ چند رأس میش و گاو اقدام كرده‌اند كه درصد انتقال جنین‌های كلون شده و وضعیت نمونه‌های منتقل شده خوب است.

وی با بیان این كه انتقال اولین جنین‌های‎‎ شبیه‌سازی شده به رحم گوسفندها اواخر شهریورماه سال جاری انجام شده و پس‎ از شش هفته‎ گوسفندان‎ باردار شدند، اظهار داشت: در این‎ طرح، سلول‎ غیرجنسی‎ از گوش‎ گوسفندی‎‎ كه‎‎ قرار است‎ شبیه‌سازی شود جدا شده و هسته‎ این‎‎ سلول‎ پس‎ از جداسازی‎ درون یك‎‎ سلول‎ جنسی ماده كه‎ هسته آن خارج شده بود،‎ قرار گرفت و در نهایت سلول‌ها پس‎ از تكثیر، به رحم گوسفند منتقل شدند كه دوره باروری گوسفند پنج ماه است.

عضو هیات علمی پژوهشكده «رویان» جهاددانشگاهی اضافه كرد: در پدیده‌ای بی‌سابقه یكی از گوسفندان بارور شده در این طرح دوقلو باردار است.

دكتر ایمانی درباره كلونینگ (همانندسازی) و نحوه انجام آن گفت: در روند تولید مثل طبیعی با در كنار هم قرار گرفتن سلول جنسی نر و سلول جنسی ماده، جنینی به وجود می‌آید كه نیمی از كروموزوم‌های آن از والد نر و نیم دیگر از والد ماده گرفته شده است، اما در پدیده كلونینگ یك سلول غیرجنسی كه حاوی كروموزوم‌های كامل است در داخل یك سلول جنسی ماده كه هسته آن خارج شده است قرار داده شده و جنین تولید می‌شود.

وی افزود: در پدیده كلونینگ می‌بایستی ماده ژنتیكی سلول تخمك جنسی ماده را به طور كامل خارج كرده و از طرف دیگر سلول غیر جنسی جاندار مورد نظر را كه دارای مشخصات ژنتیكی خاصی است در سلول جنسی ماده كه بدون هسته شده، وارد می‌كنیم.

وی خاطرنشان كرد: نكته قابل توجه در این پروسه همزمان كردن سلول هسته اهداء شده و سلول جنسی ماده‌ای است كه هسته آن را خارج كردیم، به طوری كه این دو سلول از جهت سیكل سلولی به هم نزدیك شوند.

عضو هیات علمی پژوهشكده رویان با اشاره به این كه طرح‌ همانندسازی بر روی گونه‌های مختلف حیوانی قابل انجام است درباره علت انتخاب گوسفند و گاو برای انجام همانندسازی در ایران به ایسنا گفت: انتخاب این دو گونه در دسترس از لحاظ اقتصادی حائز اهمیت است. با توجه به اهمیت این دو گونه دامی از لحاظ تولید گوشت و شیر می‌توان با انتقال ژن‌های مفید و بهینه سازی این دو گونه از تكنیك همانندسازی در تكثیر دام‌های با ویژگی‌های بهینه بهره برد.

وی خاطرنشان كرد: در این تكنیك منشاء سلول اهدایی حائز اهمیت بوده و این كه سلول جنسی ماده از كدام گونه گرفته شده و در كدام رحم بزرگ شود، اهمیت چندانی ندارد، هر چند هر دو مورد باید به شرایط ایده‌آل برسند اما اگر هدف نهایی ما تولید گوسفندی با مشخصات ژنتیكی خاصی باشد، سلول اهداء شونده نیز باید از همان گونه باشد كه در نهایت مشابه به همان گونه تولید ‌شود.

دكتر ایمانی با اشاره به این كه مدت زمان كلونینگ مطابق با دوره بارداری طبیعی گونه است، در تبیین كاربردهای كلونینگ و اهمیت بومی كردن این فن‌آوری در كشور به حفظ نژاد گونه‌های كمیاب، ایجاد حیوانات كلون شده دست‌ورزی شده با ویژگی‌های خاص نظیر تكثیر گوسفندهای شبیه‌سازی شده با ژن انسولین ساز و همچنین كلونینگ درمانی اشاره كرد.